مقایسه روشهای اتوماسیون
RPA چیست و چه تفاوتی با BPMS دارد؟
ربات RPA همان کلیکها و تایپهای کارمند را تکرار میکند؛ BPMS مسیر کامل کار را از درخواست تا نتیجه مدیریت میکند. این دو جایگزین هم نیستند.
انتشار: · آخرین بهروزرسانی:
نویسنده: امیرعلی سعیدی — عضو تیم پیکا؛ تهیه با کمک ابزارهای هوش مصنوعی و مسئولیت انتشار با پیکا
RPA یا اتوماسیون رباتیک فرایند، نرمافزاری است که کارهای تکراری روی رابط کاربری برنامهها را مانند کلیک، کپی و ورود داده به جای انسان انجام میدهد. BPMS اما کل مسیر یک فرایند را با نقش، قاعده، مهلت و گزارش مدیریت میکند. RPA یک کار مشخص را خودکار میکند و BPMS هماهنگی کل جریان را بر عهده دارد.
RPA دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
ربات RPA مراحلی را که کاربر روی صفحه انجام میدهد ضبط یا تعریف میکند و آنها را تکرار میکند: ورود به سامانه، خواندن یک فایل اکسل، پرکردن فرم در نرمافزار دیگر و ذخیره نتیجه. مستندات Power Automate for desktop این نوع اتوماسیون رابط کاربری را برای برنامههای دسکتاپ و وب شرح میدهد. نقطه قوت RPA جایی است که سامانه قدیمی API ندارد و تغییر آن ممکن نیست.
تفاوت اصلی RPA و BPMS چیست؟
مقایسه RPA و BPMS
| موضوع | RPA | BPMS |
|---|---|---|
| سطح کار | یک وظیفه تکراری روی رابط کاربری | کل فرایند از درخواست تا نتیجه |
| نقش انسان | حذف کار دستی تکراری | هماهنگی تصمیم و تأیید انسانی |
| اتصال | از طریق صفحه و کلیک | از طریق API، فرم و موتور فرایند |
| حساسیت به تغییر | تغییر صفحه برنامه ربات را خراب میکند | تغییر فرایند با نسخه جدید مدل |
| گزارش | گزارش اجرای ربات | زمان چرخه، گلوگاه و وضعیت پروندهها |
برای شناخت دقیق BPMS و مرز آن با گردش کار، راهنمای جامع BPMS را ببینید.
چه زمانی RPA انتخاب درستی است؟
- کار تکراری، پرحجم و قاعدهمند است و استثنای کمی دارد
- سامانه مقصد API ندارد و جایگزینی یا تغییر آن در کوتاهمدت ممکن نیست
- صفحه برنامهها پایدار است و مرتب تغییر نمیکند
- نتیجه کار قابل کنترل است و خطای ربات زود دیده میشود
ریسکهای RPA کداماند؟
ربات به ظاهر صفحه وابسته است؛ با تغییر یک دکمه یا ارتقای نرمافزار ممکن است بیصدا شکست بخورد یا داده اشتباه وارد کند. رباتها معمولاً با حساب کاربری کار میکنند و مدیریت رمز و دسترسی آنها خود یک ریسک امنیتی است. اگر اتصال API ممکن است، معمولاً پایدارتر از RPA است؛ مقایسه این دو روش در راهنمای API یا تبادل فایل آمده است.
RPA و BPMS چگونه با هم کار میکنند؟
الگوی رایج این است که BPMS مسیر را مدیریت کند و در مرحلهای که باید داده به سامانه قدیمی بدون API برسد، یک ربات RPA فراخوانی شود. موتور فرایند نتیجه ربات را دریافت میکند و در صورت خطا، کار را به یک انسان میسپارد. این ترکیب کنترل و گزارش را در BPMS نگه میدارد و RPA را به یک ابزار محدود تبدیل میکند. نمونههای بیشتر در مقاله اتوماسیون با هوش مصنوعی آمدهاند.
یک مثال فرضی از ترکیب RPA و BPMS چیست؟
فرض کنید درخواست خرید در BPMS تأیید میشود اما نرمافزار انبار قدیمی فقط از طریق صفحه ورود داده میپذیرد. پس از تأیید نهایی، موتور فرایند یک ربات را فراخوانی میکند تا سفارش را در نرمافزار انبار ثبت کند و شماره سفارش را برگرداند. اگر ربات شماره نگیرد، پرونده به کارشناس انبار ارجاع میشود. این مثال فرضی است و برای توضیح الگو آمده است.
چه زمانی این مقایسه پاسخ شما نیست؟
اگر مسئله شما نبود فرایند روشن یا مالک کار است، نه RPA و نه BPMS آن را حل نمیکنند؛ ابتدا فرایند را کشف کنید. اگر سامانهها API دارند، اتصال مستقیم را پیش از RPA بررسی کنید.
پرسشهای پرتکرار
آیا RPA همان هوش مصنوعی است؟
خیر. RPA قواعد ثابت را اجرا میکند. میتوان آن را با مدلهای هوش مصنوعی مانند خواندن سند ترکیب کرد، اما ربات بهتنهایی تصمیم هوشمند نمیگیرد.
RPA جای کارمندان را میگیرد؟
RPA معمولاً کارهای تکراری ورود داده را حذف میکند و تصمیم، بررسی استثنا و ارتباط با افراد همچنان کار انسان است. اثر واقعی را با اندازهگیری زمان پیش و پس از اجرا بسنجید.
برای شروع، RPA بهتر است یا BPMS؟
اگر مشکل اصلی یک کار تکراری مشخص بین دو سامانه است، RPA یا اتصال API کافی است. اگر مشکل گمشدن درخواستها، تأییدها و مهلتهاست، BPMS پاسخ مناسبتری است.